Noterizimi i kontratës së qirasë: kur është i detyrueshëm
Një nga pyetjet më të shpeshta që hasin si pronarët ashtu edhe qiramarrësit është nëse kontrata e qirasë duhet të noterizhet. Përgjigja e shkurtër: jo, në shumicën e rasteve noterizimi nuk është i detyrueshëm. Por ekzistojnë disa situata specifike kur noter duhet patjetër, dhe njohja e tyre ju kursen kohë dhe shpenzime të panevojshme.
Le të shohim kur kërkohet noterizimi, sa kushton dhe cilat janë opsionet tuaja ligjore kur lidhni një kontratë qiraje.
Kur nuk kërkohet noter
Sipas legjislacionit shqiptar, kontrata e qirasë është një marrëveshje private mes dy palëve dhe nuk kërkon formë noterizimi për të qenë e vlefshme. Kjo vlen për shumicën e situatave të qirasë:
- Qiratë me kohëzgjatje deri në 10 vjet
- Kontratat për shtëpi, apartamente, zyra apo hapësira tregtare
- Marrëveshjet mes individësh (fizikë apo juridikë) pa kushte të veçanta
Në këto raste, një kontratë e thjeshtë e nënshkruar nga të dy palët është plotësisht e vlefshme ligjërisht. Mund ta gjeni qiramarrësin tuaj përmes shpalljeve dhe të nënshkruani kontratën pa kaluar nga noteri.
Kur është i detyrueshëm noterizimi
Ekzistojnë dy situata kryesore kur kontrata e qirasë duhet të noterizhet:
- Kontratat me afat mbi 10 vjet: Nëse kohëzgjatja e qirasë kalon këtë periudhë, noterizimi bëhet i detyrueshëm sipas Kodit Civil. Kjo është rrallë për qiratë shtëpish, por ndodh më shpesh me qiratë tregtare afatgjata.
- Qiradhënia e pronës së paluajtshme për regjistrim hipotekor: Nëse dëshironi që kontrata të regjistrohet në Zyrën e Regjistrimit të Pasurive të Paluajtshme (për të mbrojtur të drejtat tuaja ndaj palëve të treta), atëherë ajo duhet të jetë e noterizuar.
Në të gjitha rastet e tjera, noterizimi mbetet opsional dhe varet nga dëshira e palëve për një sigurim shtesë juridik.
Sa kushton noterizimi
Shpenzimet për noterizimin e një kontrate qiraje variojnë në varësi të vlerës së kontratës dhe tarifave që aplikojnë zyrat noterizuese. Shembull: për një kontratë qiraje me vlerë vjetore të ulët, tarifa mund të jetë në dhjetëra euro, ndërsa për kontrata me vlera më të larta, kostoja rritet proporcionale.
Zakonisht, këto tarifa paguhen nga ana që kërkon noterizimin, por palët mund të bien dakord ndryshe. Është e rëndësishme të pyesni paraprakisht në zyrat noterizuese për tarifën e saktë.
Alternativa: kontrata e thjeshtë e shkruar
Për shumicën e marrëveshjeve të qirasë, një kontratë e thjeshtë e shkruar plotëson të gjitha kërkesat ligjore. Kjo duhet të përfshijë:
- Të dhënat e plotë të pronarit dhe qiramarrësit
- Adresën e saktë të pronës
- Shumën e qirasë dhe afatet e pagesës
- Kohëzgjatjen e kontratës
- Kushtet e depozitës dhe përgjegjësitë e palëve
- Nënshkrimet e të dy palëve
Një kontratë e tillë është e vlefshme dhe e ekzekutueshme në gjykatë në rast mosmarrëveshjeje. Nëse jeni pronar dhe dëshironi të reklamoni pronën tuaj, Zgjedhja Ime ofron listim 100% falas me 0% komision për ju.
Noterizimi si zgjedhje vullnetare
Edhe kur nuk është i detyrueshëm, disa palë zgjedhin ta noterizojnë kontratën për:
- Sigurinë shtesë juridike: Noteri vërteton identitetin e palëve dhe përmbajtjen e kontratës, duke e bërë atë më të vështirë për t'u kontestuar.
- Besueshmëri të shtuar: Veçanërisht në marrëveshje tregtare ose me kohëzgjatje të gjatë.
- Regjistrim në ZRPP: Nëse dëshironi të mbrojeni kontratën edhe ndaj blerësve të mundshëm të pronës.
Por për qiratë standarde shtëpish, kjo shpenzim shpesh nuk është i nevojshëm.
Konkluzione
Noterizimi i kontratës së qirasë është i detyrueshëm vetëm për kontratat mbi 10 vjet ose kur dëshironi regjistrim hipotekor. Në të gjitha rastet e tjera, një kontratë e thjeshtë e shkruar, e nënshkruar nga të dyja palët, është plotësisht e vlefshme.
Nëse jeni në kërkim të një shtëpie me qira, eksploroni platformat dixhitale që thjeshtojnë procesin. Dhe nëse jeni pronar, mos harroni se mund të listoni pa asnjë komision — ju paguani 0% gjithmonë. Qiramarrësit paguajnë vetëm një herë 50% të qirasë së muajit të parë kur lëvizin, pa tarifa të fshehura apo abonime.
